Ашиг зангийн домгууд: "Хараалын ном заасан багштай нь хамт хорооё!"

1735 онд төрсөн Ашиг занги хэмээгч нь Түшээт хан аймгийн нэгэн хошууны (одоогийн Өмнөговь, Дундговь аймгийн нутаг) занги байсан хүн бөгөөд эгэл ард олондоо ээлтэй, эзэд ноёдод халтай ширүүн, цэцэн мэргэн, алиа хошин хүн байснаараа олны дунд алдаршиж үлджээ. Ашиг зангийн намтар төдий л тодорхой бус бөгөөд 1968 оны "Шинжлэх ухаан амьдрал" сэтгүүлд нийтлэгдсэн Д.Цэдэвийн "Ашиг занги, түүний холбогдолт домог" хэмээх өгүүллээс хүргэж байна.

Говь нутагт эмгэн өвгөн, хүүтэйгээ аж төрөн амьдардаг байжээ. Нэгэн өдөр засаг хошуунаас эрийн цээнд хүрч байгаа ганц хүүг нь Алтайн харуулын албанаа дайчлан мордуулжээ. Чингэхдээ эцэг нь:

-За хүү минь харуулын албанд амар мэнд яваарай. Эм хүнтэй битгий хавьтаарай гэж захижээ. Хүү, цэргийн албанаа хэдэн жил ч болсон юм бэ, нэгэн өдөр халагдан буцаж явтал хөндийн эхэнд хадан хясааны завсар жижигхэн бор гэр харагдаж, хүү тэднийд буужээ.