Буянто аварга ба Вандан заан

Дугар аварга

Сэцэн хан аймгийн Дорнод нутагт Аюур зайсангийнх гэж адуу мал олонтой, ардаг догшин ихтэй нэгэн айл байсан гэдэг. Нэг өдөр Аюур зайсан гэртээ суугаад чөдөр зангидаж байтал, явуулын бололтой нэг том хархүү иржээ. Монгол овогтны хаа ч байдаг ёсон заншлаар цай идээ өгч, энэхэн тэрхнийг ярьж байхын завсар хаа зорьж явааг нь асуувал Даншиг наадамд очих санаатай явна аа гэж ажиг ч үгүй хариулж гэнэ.

Наадам олонтой, бөх элбэгтэй цаг болохоор Аюур зайсан ч нэг их санаанд орсонгүй. Тэр ирсэн хархүү, газар нутгийн байдал, зун зуншлага зэргийг ярьж сууснаа, зангидсан чөдрөөс нь нэг овоо сайн хар суран чөдрийг нь аваад үзэж сууж гэнэ. Аюур зайсан олон эмнэг адуутай тул ногт чөдөр тэсдэггүй тул тийм ч амар тасрахгүй чөдөр хэдтэй болох санаатай зориуд ноцолдож суугаа нь энэ бөгөөд тэр ирсэн хүний барьж үзэж байгаа хар суран чөдөр бол тусгайлан хийсэн хамгийн бэх бат мундаг чөдөр нь байсан болохоор,