Мата Хари: Бүжигчин, тагнуулч уу, эсвэл дайны золиос уу

1917 оны аравдугаар сарын 15-ны үүрээр Парисын зүүн захын Венсенн цайзын ойролцоох цэргийн талбайд арван хоёр франц цэрэг буугаа бэлэн барин зогсож байхад тэдний өмнө урт хар даашинз, өргөн малгай өмсөж, нүдээ боолгохоос татгалзсан дөчин нэгэн настай нэгэн эмэгтэй тайван алхаж ирсэн юм. Буун дуу нижигнэж, эмэгтэй газарт унахад Францын сонинууд дайны хамгийн аюултай тагнуулч, мянга мянган франц цэргийн үхлийн буруутан шударга шийтгэлээ хүлээлээ гэж бичжээ. Түүний нэр Мата Хари байлаа.

Гэвч тэр өглөө буудуулсан эмэгтэй хэн байсан бэ? Алдарт бүжигчин, Европын хамгийн баян эрчүүдийн амраг, Германы тагнуулын «H-21» төлөөлөгч, Францын тагнуулын ажилтан уу, эсвэл дайны гашуун жилүүдэд айдас, сэжиг, улс төрийн тоглоомын золиос болсон, худал ярих дуртай, гэнэн цайлган нэгэн эмэгтэй байсан уу? Түүнийг цаазалснаас хойш зуун жил өнгөрсөн ч энэ асуултад бүрэн хариулт олдоогүй хэвээр байна.

Фрисландын охин

Мата Хари гэдэг нэр хожим зохиосон тайзны нэр бөгөөд түүний жинхэнэ нэр Маргарета Гертруда Зелле байв. Тэр 1876 оны наймдугаар сарын 7-нд Нидерландын хойд хэсгийн Фрисланд мужийн Леуварден хотод малгайн дэлгүүр эзэмшдэг, хөрөнгө чинээтэй Адам Зелле гэдэг худалдаачны гэр бүлд дөрвөн хүүхдийн ууган, гурван хүүгийн цорын ганц эгч нь болон төржээ. Аав нь цорын ганц охиндоо өхөөрдөн хандаж, түүнийг ямааны тэргэнд суулган хотын гудамжаар зугаалуулдаг, үнэтэй хувцас өмсгөдөг байсан тул Маргарета хүүхэд байхаасаа л бусдын анхаарлын төвд байх дуртай, өөрийгөө онцгой гэж боддог охин болон өсчээ.

Гэвч түүний хүүхэд нас гэнэт нурсан юм. 1889 онд аавынх нь бизнес дампуурч, эцэг эх нь салж, хоёр жилийн дараа ээж нь нас барсан бөгөөд арван таван настай охин хамаатан садныхаа гэрээр дамжин амьдрах болжээ. Түүнийг цэцэрлэгийн багш болгохоор Лейден хотын сургуульд явуулсан ч сургуулийн захиралтай холбоотой дуулиан гарсан тул тэр сургуулиа орхих шаардлагатай болсон гэж түүний намтарчид бичдэг.

Ява арлын гашуун жилүүд

1895 онд арван найман настай Маргарета Маклеодын найзын тоглоом шоглоом маягаар сонинд нийтлүүлсэн гэрлэлтийн зарын хариуд Нидерландын колонийн армийн шотланд гаралтай ахмад Рудольф Маклеодтой танилцаж, хэдхэн сарын дараа түүнтэй гэрлэжээ. Маклеод түүнээс хорь орчим насаар ах, архинд донтсон, хардах занатай, хэрцгий хүн байсан бөгөөд тэдний гэр бүлийн амьдрал эхнээсээ л хэрүүл маргаан, хардлагаар дүүрэн байлаа. 1897 оны эхээр тэдний хүү Норман-Жон төрж, тэр жилдээ гэр бүл Нидерландын колони байсан Ява арал руу нүүсэн бөгөөд дараа жил нь тэнд охин Луиза Жанна төржээ.