Рихард Зорге: Москваг аварсан тагнуулч, түүнийг танихаас татгалзсан Сталин

1944 оны арваннэгдүгээр сарын 7-ны өглөө Токиогийн Сүгамо шоронгийн цаазын өрөөнд дөчин есөн настай, өндөр нуруутай, нүүрэндээ олон жилийн архи, хуучин шархны ором үлдсэн нэгэн герман эрийг авчирчээ. Шоронгийн дарга түүнээс сүүлчийн үг хэлэх эсэхийг асуухад тэр япон хэлээр «Зөвлөлт Холбоот Улс, Улаан арми, Коммунист нам» гэж гурван удаа давтсан гэдэг. Хэдхэн минутын дараа түүнийг дүүжлэн цаазалсан бөгөөд тэр өдөр нь яг Октябрийн хувьсгалын жилийн ой байлаа.

Түүний нэрийг Рихард Зорге гэдэг байв. Дэлхийн хоёрдугаар дайны хамгийн чухал тагнуулчдын нэг, Зөвлөлт Холбоот Улсыг 1941 оны намар бусниулалтаас аварсан мэдээллийг дамжуулсан энэ хүнийг тэр үед Москва танихаас татгалзсан бөгөөд түүнийг сольж авах саналыг хүлээн аваагүй, ар гэрийнхэнд нь ч мэдээлээгүй юм. Зөвлөлтийн ард түмэн түүний нэрийг цаазлагдсанаас хойш хорин жилийн дараа, нэгэн франц киноноос анх сонссон байна.

Бакугаас Берлин

Рихард Зорге 1895 оны аравдугаар сарын 4-нд Оросын эзэнт гүрний Баку хотын ойролцоох Сабунчи хэмээх газрын тосны тосгонд мэндэлжээ. Түүний эцэг Вильгельм Зорге тэнд газрын тосны компанид ажилладаг герман инженер, ээж Нина Кобелева орос эмэгтэй байсан бөгөөд Рихард гурван настай байхад гэр бүл нь Германд нүүн очиж, Берлинд суурьшсан юм. Сонирхолтой нь түүний элэнц өвөөгийн дүү Фридрих Адольф Зорге нь Карл Марксын ойрын хамтрагч, Олон улсын ажилчдын нийгэмлэгийн нарийн бичгийн дарга байсан бөгөөд энэ гэр бүлийн түүх залуу Рихардын хожмын замыг урьдчилан зурсан мэт юм.

Дэлхийн нэгдүгээр дайн эхлэхэд арван найман настай Зорге сургуулиа орхиж, сайн дураараа Германы армид элссэн бөгөөд Баруун фронт, дараа нь Зүүн фронтод тулалдаж, 1916 онд хоёр хөлөндөө хүнд шарх авч, насан туршдаа доголж явах болжээ. Эмнэлэгт хэвтэх хугацаандаа тэр социалист үзэлтэй сувилагч, эмч нартай танилцаж, Марксын бүтээлүүдийг уншиж, дайны утгагүй байдлын талаар гүнзгий эргэцүүлсэн бөгөөд энэ туршлага түүнийг бүхэл бүтэн амьдралынхаа турш коммунист үзэлд үнэнч байлгасан юм.

Дайны дараа Зорге Киль, Гамбургийн их сургуулиудад суралцаж, улс төрийн шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалж, Германы коммунист намд элсжээ. 1924 онд тэр Москвад очиж Коммунист Интернационалын ажилтан болсон бөгөөд хэдэн жилийн дараа Улаан армийн тагнуулын газарт шилжиж, Зөвлөлтийн цэргийн тагнуулын хамгийн чадварлаг ажилтнуудын нэг болох замаа эхэлсэн байна.