Урианхайн бөх Жумаг Дарьгангын Торой бандийн домгууд

ЖУМАГИЙН ТУХАЙ ДОМОГ

Эрт цагт баруун Монголын олон ястны дунд хүч чадал бяр тэнхээгээрээ гайхагдаж явсан эрчүүд олон байжээ. Үүний нэг нь баруун аймгийн олонд алдаршсан Урианхайн бөх Жумаг юм. Угийн ядуу Жумаг амьдрахын эрхэнд урианхайн амбаны мал хариулан бага залуу насаа өнгөрүүлэхдээ амбаны харгис догшин шударга бус байдлыг үзэн ядаж явдаг байлаа.

Жумаг 20 насандаа нэгэн жил урианхай хошууны наадамд барилдаж шөвгийн дөрөвт амбаны 3 бөхтэй үлдээд, тэднийг цувуулан хаяж түрүүлэхэд халзан толгойтой, үрчгэр царайтай, хатангир биетэй өвгөн амбан ихэмсгээр ширвэн харж үзүүрийн хоёр бөхийг дахин барилдуул гэж тушаажээ. Дахин барилдаж Жумаг амбаны бөхийг хоёр гарын үзүүрээр өргөж асрын өмнө ирж ар нуруугаар нь тавиад буцахад наадамчин олон Жумагийн хүчин чадалд бишрэн гайхаж шуугилдаж байв. Тэр үед урианхай болон баяд, өөлд, дөрвөд, торгуудын олон хошуунд Жумагийн зодгоос барих хүн байсангүй.

Жумаг нэг удаа амбаны адуу дамжуулсан хэрэгт баригдаж шийтгэгдэн хориг дож байгаад хар гэрээс нь оргож, Манжийн хааны баруун мужид тэнэж яваад Торгууд вангийн хорьж цагдсан Атны таван салаа гэдэг уулнаас буга агна ж морио чөдөрлөн байж дээр нь тавьж үүрээд буугаа барьсаар уулнаас бууж яваад баригдан Торгууд ванд хүргэгдэн иржээ.

Ван нэр алдрыг нь асуувал урианхайн бөх Жумаг гэж нуулгүй үнэнээ хэлжээ. Тэгэхэд ван: